แหล่งเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นและหัตถกรรมพื้นบ้าน (การทำหมาจาก)

“หมาจาก” เป็นภาชนะสำหรับตักน้ำที่ทำจากใบจาก เป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านที่มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชาวนครศรีธรรมราช โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง เชียรใหญ่ และหัวไทร ซึ่งเป็นบริเวณที่มีต้นจากขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก ในอดีตชาวบ้านใช้หมาจากสำหรับตักน้ำจากบ่อ หนอง คลอง และสระ รวมทั้งใช้วิดน้ำออกจากเรือ และใช้ตักน้ำหวานจากหรือผลิตผลจากต้นจาก จึงเป็นเครื่องใช้ที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนในพื้นที่ หมาจากมีลักษณะเด่นคือทำจากวัสดุธรรมชาติ สามารถทำขึ้นใช้เองได้ ไม่ต้องพึ่งพาภาชนะจากวัสดุสมัยใหม่ และเมื่อหมดอายุการใช้งานสามารถย่อยสลายกลับคืนสู่ธรรมชาติได้ สำหรับ นายสร้วง เขียวทองจันทร การทำหมาจากถือเป็นองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ควรได้รับการบันทึกและถ่ายทอด เนื่องจากเป็นทักษะงานหัตถกรรมที่ต้องอาศัยความชำนาญในการเลือกใบจาก การเตรียมวัสดุ การสอดใบ การขึ้นรูป และการผูกให้มีความแข็งแรง การใช้ประโยชน์จากหมาจาก ในอดีตหมาจากสามารถใช้ประโยชน์ได้หลายด้าน เช่น ใช้ตักน้ำจากบ่อ ใช้วิดน้ำออกจากเรือ ใช้ตักน้ำหวานจาก ใช้ตักน้ำสำหรับล้างหน้าและล้างเท้า ใช้ใส่หรือเก็บสิ่งของบางประเภท จุดเด่นของภูมิปัญญานายสร้วง จุดเด่นที่ควรบันทึกจากการสัมภาษณ์นายสร้วง ได้แก่ มีความรู้และทักษะในการทำหมาจาก สามารถเลือกวัสดุธรรมชาติที่เหมาะสม มีทักษะในการสอดและขึ้นรูปใบจาก สามารถทำหมาจากให้มีความแข็งแรงและใช้งานได้จริง เป็นองค์ความรู้ที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชุมชนหัวไทร สามารถถ่ายทอดความรู้ให้คนรุ่นใหม่ได้