ศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ “โคก หนอง นา โมเดล” หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านเนิน อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ **“โคก หนอง นา โมเดล”** หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านเนิน อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ ณ แปลงเกษตรของ **นายประคอง ศรีแก้ว** เลขที่ 94 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านเนิน อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยจัดเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร การดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการบริหารจัดการทรัพยากรดินและน้ำอย่างเหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ แนวคิดในการดำเนินงานของศูนย์เรียนรู้เกิดจากความตั้งใจที่จะน้อมนำ **หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎีใหม่** มาประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ โดยให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตนเอง การใช้ทรัพยากรในพื้นที่อย่างคุ้มค่า การสร้างความมั่นคงทางอาหาร และการบริหารจัดการพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด นายประคอง ศรีแก้ว ได้นำแนวคิดการจัดการพื้นที่ตามรูปแบบ **“โคก หนอง นา”** มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และภูมิสังคมของชุมชน โดยมีการออกแบบพื้นที่ให้มีทั้งส่วนที่เป็นโคก หนอง และพื้นที่นา รวมถึงการปลูกพืชและไม้หลากหลายชนิด เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์จากพื้นที่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ภายในพื้นที่มีการประยุกต์ใช้แนวคิด **“ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง”** โดยส่งเสริมการปลูกไม้ใช้สอย ไม้กินได้ และไม้เศรษฐกิจ ซึ่งนอกจากจะช่วยเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพแล้ว ยังสามารถนำผลผลิตมาใช้ในการดำรงชีวิต สร้างอาหาร ลดรายจ่าย และสร้างรายได้ให้แก่ครัวเรือน นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการน้ำ โดยมีการขุดหนองและจัดระบบน้ำเพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในพื้นที่ทางการเกษตร ช่วยเพิ่มความสามารถในการรับมือกับปัญหาน้ำในช่วงฤดูแล้ง และใช้ประโยชน์จากน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันพื้นที่โคกและพื้นที่ปลูกพืชยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและสร้างความสมดุลให้กับระบบนิเวศในพื้นที่ จากการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง พื้นที่แห่งนี้จึงได้รับการพัฒนาให้เป็น **ศูนย์เรียนรู้และแหล่งศึกษาดูงานของชุมชน** เปิดโอกาสให้ประชาชน นักเรียน นักศึกษา เกษตรกร และผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับการเกษตรตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง การจัดการดินและน้ำ การปลูกพืช การพึ่งพาตนเอง และการดำเนินชีวิตอย่างสมดุล ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ทำการเกษตร แต่เป็น **“ห้องเรียนมีชีวิต”** ที่ผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากพื้นที่จริง ลงมือปฏิบัติจริง และแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเจ้าของแปลงและคนในชุมชน อันเป็นการนำองค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นมาผสมผสานกับแนวคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ เพื่อสร้างความมั่นคงให้แก่ครัวเรือนและชุมชนอย่างยั่งยืน ปัจจุบัน ศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ “โคก หนอง นา โมเดล” แห่งนี้ จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สะท้อนให้เห็นถึงการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ให้เกิดผลเป็นรูปธรรม และเป็นพื้นที่ต้นแบบที่สามารถถ่ายทอดแนวคิดและประสบการณ์ให้แก่ผู้สนใจ ตลอดจนส่งเสริมให้คนในชุมชนเห็นคุณค่าของการพึ่งพาตนเอง การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า และการดำรงชีวิตตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง แนวคิดสำคัญของแหล่งเรียนรู้ “ทำพื้นที่ให้เป็นแหล่งอาหาร ทำธรรมชาติให้เป็นแหล่งเรียนรู้ และใช้ชีวิตอย่างพอเพียง เพื่อสร้างความมั่นคงให้ครอบครัวและชุมชน” ศูนย์เรียนรู้ทฤษฎีใหม่รูปแบบ “โคก หนอง นา โมเดล” จึงเป็นตัวอย่างของการเปลี่ยนพื้นที่เกษตรให้เป็น **แหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต** สามารถสร้างทั้งอาหาร รายได้ ความรู้ และแนวทางการดำรงชีวิตที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชนตำบลบ้านเนิน อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช