ประวัติความเป็นมา
ศูนย์ศิลปาชีพบ้านเนินธัมมัง ตั้งอยู่ ณ หมู่ที่ 5 ตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช มีจุดเริ่มต้นจากพระราชดำริของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในพื้นที่บ้านเนินธัมมัง เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2536 และทรงรับทราบถึงความทุกข์ยากของประชาชนในพื้นที่ ซึ่งในขณะนั้นส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา แต่ประสบปัญหาผลผลิตต่ำ ประกอบกับสภาพพื้นที่มีปัญหาน้ำท่วมและดินเปรี้ยว ทำให้รายได้จากการเกษตรไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ หัวหน้าครอบครัวจำนวนหนึ่งจึงต้องเดินทางออกไปทำงานต่างถิ่น
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
1. จุดเด่นของศูนย์
ศูนย์ศิลปาชีพบ้านเนินธัมมังเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งผลิตงานศิลปหัตถกรรมที่เกิดจาก พระราชดำริและการส่งเสริมอาชีพแก่ราษฎรในพื้นที่ โดยมีจุดมุ่งหมายสำคัญเพื่อให้ประชาชนมีอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ และอนุรักษ์ภูมิปัญญางานหัตถกรรมท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถเสด็จเยี่ยมราษฎรบ้านเนินธัมมังเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2536 และทรงรับทราบถึงปัญหาความยากลำบากของราษฎร จึงมีพระราชดำริในการส่งเสริมอาชีพด้านศิลปาชีพ ต่อมาได้มีการก่อสร้างศาลาศิลปาชีพ และพัฒนาศูนย์อย่างต่อเนื่อง จนมีอาคารศูนย์ศิลปาชีพหลังใหม่ ซึ่งเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2542
2. งานหัตถกรรมที่เป็นไฮไลต์
ศูนย์ฯ มีงานศิลปาชีพที่สำคัญหลายประเภท ได้แก่ 🧶 กลุ่มทอผ้า ผ้ายกเมืองนคร ผ้าฝ้าย ผ้าทอลวดลายโบราณ ผ้าสำหรับงานโขน ลายพิกุลกอบแก้ว ลายพิกุลดอกสร้อย ลายดาหลา ลายพุ่มข้าวบิณฑ์ ลายดอกซีกดอกซ้อน โดยเฉพาะ ผ้ายกเมืองนคร ถือเป็นงานทอที่สะท้อนฝีมือและภูมิปัญญาการทอผ้าของนครศรีธรรมราช และศูนย์ฯ มีการพัฒนาฝีมือจนสามารถทอผ้ายกตามแบบที่ได้รับการฟื้นฟูจากงานผ้าโบราณได้ 🌿 งานแปรรูปกระจูด มีการพัฒนากระจูดเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลาย เช่น กระเป๋ากระจูด ตะกร้า รองเท้า ชุดรับแขก ผลิตภัณฑ์จักสานรูปแบบต่าง ๆ จุดเด่นคือสามารถพัฒนารูปแบบ สีสัน และลวดลายให้ร่วมสมัยและตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค 🪡 งานปักผ้าด้วยมือ เป็นอีกหนึ่งงานที่ช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ผ้าทอ โดยใช้ฝีมือและความประณีตของสมาชิกในชุมชน
3. ความสำคัญต่อชุมชน
ศูนย์ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ผลิตสินค้า แต่เป็น แหล่งสร้างอาชีพและรายได้ให้กับคนในชุมชน แนวทางสำคัญ ได้แก่ “อนุรักษ์ภูมิปัญญา → สร้างอาชีพ → เพิ่มรายได้ → สืบสานงานศิลปหัตถกรรม” นอกจากนี้ยังมีการส่งต่อองค์ความรู้ด้านการทอผ้าไปสู่เยาวชน โดยโรงเรียนบ้านเนินธัมมังได้เข้าร่วมโครงการสร้างทายาทหม่อนไหมในโรงเรียนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 เพื่อให้เยาวชนได้เรียนรู้เทคนิคการทอผ้าจากครูภูมิปัญญาในพื้นที่
4. อาคารและพื้นที่ภายใน
ศูนย์มีพื้นที่ประมาณ 10 ไร่ และประกอบด้วยอาคารสำคัญ เช่น อาคารศูนย์ศิลปาชีพ อาคารชุดประสานงานศูนย์ศิลปาชีพ ศาลาอเนกประสงค์ โรงผลิตน้ำดื่มบ้านเนินธัมมัง โรงแปรรูปกระจูด อาคารศูนย์ศิลปาชีพเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น ขนาดประมาณ 25 × 45 เมตร โดยชั้นล่างใช้เป็นพื้นที่ปฏิบัติงานของกลุ่มทอผ้า ส่วนชั้นบนมีพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานของโครงการ
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับผู้เข้าชมที่เป็นผู้พิการหรือไม่
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ
