ประวัติความเป็นมา
วัดยางใหญ่ ตาพรานบุญ ตั้งอยู่ หมู่ที่ 4 ตำบลท่าขึ้น อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทั้งด้านพระพุทธศาสนา ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น และความเชื่อของชาวนครศรีธรรมราช ความเป็นมา เดิมวัดยางใหญ่มีชื่อว่า “วัดคงคาล้อม” และเป็นวัดเก่าแก่ที่เคยอยู่ในสภาพรกร้าง ต่อมาประมาณ พ.ศ. 2498 ขณะที่ชาวบ้านกำลังปรับพื้นที่เพื่อทำการเกษตร ได้ขุดพบชิ้นส่วนพระพุทธรูปหินทรายแดงบริเวณเนินดิน ซึ่งเชื่อว่าเป็นส่วนของพระพุทธรูปประธานของวัด จึงมีการนำมาบูรณะและประดิษฐานเป็น “หลวงพ่อวัดยางใหญ่” ในการบูรณะ มีการกล่าวถึง พ่อท่านคล้าย วาจาสิทธิ์ แห่งวัดสวนขัน ซึ่งมีบทบาทในการส่งเสริมการบูรณะพระพุทธรูป โดยมอบหมายให้พระครูนิมมานโกศลหรือพ่อท่านเริ่มดำเนินการบูรณะองค์พระ จนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2499 และใน พ.ศ. 2500 มีพิธีเบิกเนตรและฉลองสมโภชหลวงพ่อวัดยางใหญ่ โดยพ่อท่านคล้ายเป็นประธานในพิธี ตามประวัติท้องถิ่นที่มีการบันทึกไว้ มีข้อมูลอีกแหล่งระบุว่าวัดยางใหญ่ได้รับการขึ้นทะเบียนวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2350 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาใน พ.ศ. 2517 อย่างไรก็ตาม ข้อมูลปีที่ได้รับวิสุงคามสีมาปรากฏแตกต่างกันในแหล่งข้อมูลออนไลน์บางแห่ง จึงควรตรวจสอบกับทะเบียนวัดหรือสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดหากต้องใช้เป็นข้อมูลทางราชการ ตาพรานบุญและความสำคัญของวัด วัดยางใหญ่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในชื่อ “วัดตาพรานบุญ” เนื่องจากมีศาลและรูปเคารพ ตาพรานบุญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับตำนานพื้นบ้านและวัฒนธรรมโนรา ชาวบ้านและผู้มาเยือนจำนวนมากเดินทางมาสักการะตามความเชื่อส่วนบุคคล อีกจุดเด่นคือ อุโบสถและอาคารภายในวัดที่ใช้สีชมพู จนได้รับฉายาว่า “วัดสีชมพู” โดยมีเรื่องเล่าท้องถิ่นเชื่อมโยงสีชมพูกับตำนานท้าวชมพูจิตและพรานบุญ ปัจจุบันวัดยางใหญ่จึงเป็นทั้ง ศาสนสถาน แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่น และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของอำเภอท่าศาลา โดยเฉพาะในด้านศิลปวัฒนธรรมโนราและความเชื่อพื้นบ้านของภาคใต้
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้