ประวัติความเป็นมา
ผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นคลุ้มของ นางสาวเนาวรัตน์ สวัสดิโกมล เกิดจากความสนใจและความตั้งใจในการนำภูมิปัญญาการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์และสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยเลือกนำ ต้นคลุ้ม ซึ่งเป็นพืชพื้นถิ่นที่สามารถพบได้ในพื้นที่ภาคใต้และบริเวณพื้นที่ชุ่มน้ำหรือพื้นที่เชิงเขา มาประยุกต์ใช้เป็นวัสดุในการผลิตเครื่องจักสาน ต้นคลุ้มมีลักษณะเด่นคือมีความเหนียว แข็งแรง ทนทาน และสามารถนำมาจักเป็นเส้นสำหรับสานขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้อย่างสวยงาม เดิมการจักสานจากต้นคลุ้มเป็นภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดจากคนรุ่นก่อนสู่คนรุ่นหลัง โดยนำวัสดุที่มีอยู่ในธรรมชาติมาใช้ทำเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ตะกร้า กระบุง ฝาชี ภาชนะ และของใช้ภายในครัวเรือน ต่อมาภูมิปัญญาดังกล่าวได้มีการพัฒนารูปแบบและลวดลายให้มีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานและความต้องการของผู้บริโภค นางสาวเนาวรัตน์ สวัสดิโกมล ได้นำแนวคิดดังกล่าวมาประยุกต์และพัฒนาต่อยอดเป็น ผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นคลุ้ม โดยให้ความสำคัญกับการคัดเลือกวัตถุดิบ การเตรียมเส้นคลุ้ม การจักและเหลาให้มีขนาดเหมาะสม การออกแบบรูปทรง ตลอดจนการสานและเก็บรายละเอียดของชิ้นงานอย่างประณีต เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีความแข็งแรง สวยงาม และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง กระบวนการดังกล่าวต้องอาศัยความรู้ ความชำนาญ ความละเอียดรอบคอบ และความอดทนของผู้ทำ
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
จุดเด่นของผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นคลุ้ม คือการนำวัสดุธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับทรัพยากรพื้นบ้าน และเป็นผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของชุมชน นอกจากนี้ ต้นคลุ้มยังมีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับงานจักสาน เนื่องจากเส้นมีความเหนียวและทนทาน สามารถนำมาขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีอายุการใช้งานยาวนานได้ การพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นคลุ้มของนางสาวเนาวรัตน์จึงมิได้มุ่งเน้นเพียงการสร้างผลิตภัณฑ์เพื่อใช้สอยหรือสร้างรายได้เท่านั้น แต่ยังเป็นการ อนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่ตนเองและชุมชน ตลอดจนเป็นแนวทางในการสืบทอดงานหัตถกรรมพื้นบ้านให้คงอยู่และสามารถพัฒนาต่อยอดให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและความต้องการของคนในยุคปัจจุบัน ดังนั้น ผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นคลุ้มของ นางสาวเนาวรัตน์ สวัสดิโกมล จึงถือเป็นงานหัตถกรรมที่ผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาดั้งเดิมกับแนวคิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมัยใหม่ โดยมีคุณค่าทั้งในด้านการใช้ประโยชน์ การสร้างรายได้ การอนุรักษ์ภูมิปัญญา และการส่งเสริมการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ