ภูมิปัญญาท้องถิ่น หมอสมุนไพรพื้นบ้าน

ประวัติความเป็นมา

เดิมที นายเอื้อน เพ็ชรศรี ประกอบอาชีพทำนา ไม่ได้มีความรู้ และสนใจด้านสมุนไพรพื้นบ้านแต่อย่างใด จนเมื่ออายุประมาณ 35 ปี ราว พ.ศ.2515 ท่านได้ฝันว่าพ่อท่านชูเฒ่า วัดพัทธสีมา เกจิแห่งลุ่มน้ำปากพนัง มาบอกว่า(ตามความฝัน) ต้องเรียนรู้เกี่ยวกับยาสมุนไพรพื้นบ้าน เพื่อรักษาโรคให้กับคน แต่ต้องเรียนรู้จากตำราใบลาน 14 ผูก (ทวดของนายเอื้อน เป็นน้องของพ่อท่านชูเฒ่า) นับแต่บัดนั้นเป็นต้นมา นายเอื้อน เพชรศรี ก็ได้ศึกษาเรียนรู้ตำราเกี่ยวกับสมุนไพรบ้าน สมุนไพรที่ใช้ทำยารักษาโรค มีหลายร้อยชนิด โดยใช้ส่วนต่างๆของพืชชนิดเดียว หรือหลายชนิดพร้อมกัน มาทำยารักษาโรคซึ่งมีหลายขนาน เช่น ยาบำรุงเลือด(โลหิต) ยาแก้ไข้และขับปัสสาวะ ยาแก้ท้องเสีย ยาระบายและขับพยาธิ ยาขับลม ยาแก้โรคผิวหนัง ยาบำรุงหัวใจ ยาแก้เหน็บชา แก้เข็ดเมื่อย น้ำมันนวด น้ำมันใส่แผล เป็นต้น ในปี พ.ศ. 2522 นายเอื้อน เพ็ชรศรี ได้เข้าอบรมและผ่านการอบรมโครงการแพทย์อาสาวิชาสมุนไพร ของสถาบันส่งเสริมการค้นคว้าสมุนไพรระหว่างประเทศ ในความอุปถัมภ์ ของ พ.อ.พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ.2522 นายเอื้อน เพ็ชรศรี ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกแพทย์อาสาฯของสถาบันฯ ตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม 2522 สามารถช่วยเหลือผู้ป่วยตามศีลธรรมโดยไม่คิดสินจ้างรางวัลได้โดยใช้ทั้งยาแผนปัจจุบันและแผนโบราณ โดยไม่ต้องมีใบประกอบโรคศิลปะ มีสิทธิปฏิบัติหน้าที่ผู้เจ็บป่วยได้ทุกประการ โดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้แต่งตั้ง ให้เป็นแพทย์ประจำตำบลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม 2528 ตามหนังสือสำคัญแสดงหลักฐานการเป็นแพทย์ประจำตำบล ที่ 8/2528 ให้ไว้ ณ วันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ.2528 และกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอมอบหนังสือสำคัญไว้เพื่อแสดงว่า นายเอื้อน เพ็ชรศรี ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่ง แพทย์ประจำตำบลมาด้วยความเรียบร้อยเป็นผลดีแก่ทางราชการจนอายุเกินหกสิบปีบริบูรณ์ สมควรแก่ก่รยกย่องสรรเสริญ นับเป็นเกียรติประวัติแก่ตนเองและวงศ์ตระกูล เป็นตัวอย่างอันดีแก่บุคคลทั้งหลายสืบไป ให้ไว้ ณ วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ.2541 “สมุนไพร” หมายความว่า ยาที่ได้มาจากพืช สัตว์ แร่ธาตุจากธรรมชาติที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสภาพโครงสร้างภายใน สามารถนำมาใช้เป็นยารักษาโรคต่างๆ และบำรุงร่างกายได้ ประเภทของสมุนไพร สมุนไพรที่ได้จากส่วนของพืชโดยตรง (พืชวัตถุ) โดยส่วนต่างๆ ที่นำมานั้นมีสารที่สามารถใช้เป็นยาได้ ได้แก่ ใบ ดอก ผล เปลือกผล เมล็ด เปลือกเมล็ด รากหรือหัว ต้น แก่น กระพี้ เนื้อไม้ เปลือกไม้ สมุนไพรที่ได้จากอวัยวะของสัตว์ (สัตว์วัตถุ) ได้แก่ ตับ ดี นอ เขา เอ็น เลือด น้ำมัน มูล ฯลฯ เช่น ขี้ผึ้ง รังนก น้ำมันตับปลา สมุนไพรที่ได้จากแร่โดยธรรมชาติหรือสิ่งที่ประกอบขึ้นจากแร่ธาตุต่างๆ ตามกรรมวิธี (ธาตุวัตถุ) นำมาใช้เป็นยา เช่น เกลือ กำมะถัน น้ำประสานทอง ดีเกลือ สารส้ม สมุนไพรไม่ว่าจะเป็นส่วนที่มาจากพืชวัตถุ สัตว์วัตถุ หรือธาตุวัตถุก็ตาม เวลาจะนำมาใช้เพื่อบริโภค หรือเพื่อการรักษาตามกรรมวิธีจำเพาะอันใดก็ตาม พอจะจำแนกรูปแบบของสมุนไพรที่ใช้เป็นยาได้ ความเชื่อและการใช้สมุนไพรนั้นมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรมีในตำราแพทย์ตั้งแต่สมัยกรีก อินเดีย จีน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งการแพทย์ไทยแผนโบราณ นอกจากนี้ก็มีการศึกษา ค้นคว้าต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ถ้าจะพูดถึงประโยชน์ของสมุนไพร ในปัจจุบันยาต่างๆ ที่ใช้กันอยู่มีจำนวนไม่น้อยที่ได้มาจากสมุนไพรโดยตรง เช่น ยาแก้ปวด aspirin มาจากเปลือกไม้ของพืชชนิดหนึ่ง ยาแก้ปวด morphine ก็มาจากต้นฝิ่น ยาควินินรักษาโรคมาลาเรียก็ได้มาจากการสกัดเปลือกไม้ cinchona ยารักษาโรคหัวใจล้มเหลว digitalis ก็ได้มาจากต้น foxglove เป็นต้น ด้วยความเป็นหมอสมุนไพรพื้นบ้าน ของ นายเอื้อน เพ็ชรศรี มีบุคคลภายนอกมาดูงาน เช่น บุคลากรด้านสาธารณสุขด้านแพทย์แผนไทย ด้วยความเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น และความภาคภูมิใจ พัฒนาต่อยอดภูมิปัญญา และรักษาไว้ซึ่งภูมิปัญญาด้านสมุนไพรพื้นบ้าน นายเอื้อน เพ็ชรศรี ได้ให้ลูกสาว คือ นางสาวชญาภา เพ็ชรศรี ไปศึกษาด้านแพทย์แผนไทย ด้านเภสัชและเวชศาสตร์ กับโรงเรียนเวชาศาสตร์การแพทย์แผนไทย จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นดั้งเดิมด้าน “หมอมุนไพรพื้นบ้าน” ให้คงอยู่ในชุมชนต่อไป

ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้

Cover Image
ขยายภาพ
Cover Image
ขยายภาพ

ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม

1

รองรับผู้เข้าชมที่เป็นผู้พิการหรือไม่

รองรับ
3

รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน

15คน/วัน

แผนที่และข้อมูลการเข้าชม

พิกัด Lat: 8.2598578 Lng: 100.0024194
สถานที่ตั้ง ต.หัวไทร อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช
เวลาเปิดให้บริการ พุธ-พฤหัสบดี เวลา 10.00 14.00 น
นำทางผ่าน Google Maps

เจ้าของแหล่งเรียนรู้

Owner
นายเอื้อน เพ็ชรศรี 087-8857975

ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ

นางวิมล  อินทร์จันทร์
นางวิมล อินทร์จันทร์ 0922691854

สถิติการเข้าชม

จำนวนการเข้าชมทั้งหมด 8 ครั้ง

หน่วยงานผู้รับผิดชอบ

ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอหัวไทร สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช ดูแหล่งเรียนรู้อื่นๆ ในอำเภอ

ประเมินความพึงพอใจ


ประวัติรีวิว (0)
ยังไม่มีผู้เขียนรีวิวในขณะนี้