ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำอวนประมง : แหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นบ้านปลายทราย นายประสาน กาญจนานนท์ ปราชญ์ชาวบ้านแห่งบ้านปลายทราย ตำบลแหลมตะลุมพุก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นผู้มีความรู้และประสบการณ์ด้าน การทำอวนประมง ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชุมชนชายฝั่งมาอย่างยาวนาน ความรู้ดังกล่าวเกิดจากการเรียนรู้ การลงมือปฏิบัติ และการสั่งสมประสบการณ์จากการประกอบอาชีพประมงในพื้นที่ การทำอวนประมงถือเป็นทักษะสำคัญของชาวประมง เนื่องจากอวนเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประกอบอาชีพและสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัว นายประสานมีความรู้เกี่ยวกับกระบวนการทำอวน ตั้งแต่การเตรียมวัสดุ การถักและผูกตาอวน การเลือกขนาดให้เหมาะสมกับการใช้งาน ตลอดจนการซ่อมแซมอวนที่ชำรุด เพื่อให้สามารถนำกลับมาใช้งานได้อย่างคุ้มค่าและช่วยลดค่าใช้จ่ายในการประกอบอาชีพ องค์ความรู้ด้านการทำอวนของนายประสานจึงสามารถพัฒนาเป็น แหล่งเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาประมงพื้นบ้าน สำหรับเด็ก เยาวชน ประชาชน และผู้ที่สนใจ โดยผู้เรียนสามารถศึกษาทั้งขั้นตอนการทำอวน การเลือกใช้วัสดุและเครื่องมือ ตลอดจนฝึกทักษะจากการลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงความละเอียด ความอดทน และความชำนาญที่จำเป็นในการสร้างเครื่องมือประมงแต่ละชิ้น นอกจากความรู้ด้านงานฝีมือแล้ว แหล่งเรียนรู้นี้ยังช่วยสะท้อนให้เห็นถึง วิถีชีวิตของชุมชนบ้านปลายทรายและตำบลแหลมตะลุมพุก ซึ่งมีความผูกพันกับทะเลและการทำประมง ผู้ศึกษาได้เรียนรู้ถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับทรัพยากรธรรมชาติ การพึ่งพาตนเอง และการนำภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ในการประกอบอาชีพอย่างเหมาะสม การถ่ายทอดความรู้จากปราชญ์ชาวบ้านยังมีส่วนสำคัญในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ให้สูญหาย โดยเฉพาะทักษะการทำอวนที่ต้องอาศัยการฝึกฝนและการเรียนรู้จากผู้มีประสบการณ์โดยตรง การเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่เข้ามาศึกษาและฝึกปฏิบัติ จึงเป็นการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ และสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของชุมชน ดังนั้น แหล่งเรียนรู้การทำอวนประมงของนายประสาน กาญจนานนท์ จึงมิได้เป็นเพียงสถานที่สำหรับเรียนรู้การผลิตเครื่องมือประมงเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมของชุมชนชายฝั่งบ้านปลายทราย ซึ่งมีคุณค่าในการอนุรักษ์และถ่ายทอดองค์ความรู้ท้องถิ่นให้คงอยู่และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน