ประวัติความเป็นมา
นางสาวนฤมล สุทธิพันธุ์ บ้านพรุชนเหนือ ตำบลบ้านเกาะ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช บ้านพรุชนเหนือเป็นชุมชนที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับการเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติ ชาวบ้านในอดีตรู้จักนำวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นมาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเครื่องใช้ภายในครัวเรือน เพื่อช่วยลดรายจ่ายและพึ่งพาตนเอง หนึ่งในงานฝีมือที่ได้รับการสืบทอดและยังคงมีคุณค่ามาจนถึงปัจจุบัน คือ “การทำไม้กวาดดอกหญ้า” นางสาวนฤมล สุทธิพันธุ์ เป็นผู้มีความรู้และทักษะในการทำไม้กวาดดอกหญ้าของบ้านพรุชนเหนือ โดยเห็นคุณค่าของดอกหญ้าซึ่งเป็นวัสดุธรรมชาติที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ จึงนำมาผ่านกระบวนการคัดเลือก ตากให้แห้ง จัดเรียง และมัดรวมอย่างประณีต ก่อนประกอบเข้ากับด้ามไม้จนกลายเป็นไม้กวาดที่แข็งแรง น้ำหนักเบา จับถนัดมือ และสามารถกวาดฝุ่นหรือเศษสิ่งสกปรกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในระยะแรก การทำไม้กวาดดอกหญ้ามีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ภายในครัวเรือนและช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย ต่อมาเมื่อมีผู้สนใจและมีความต้องการใช้ไม้กวาดเพิ่มมากขึ้น นางสาวนฤมลจึงพัฒนาฝีมือและปรับปรุงขั้นตอนการผลิตอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การเลือกดอกหญ้าที่มีความแก่พอเหมาะและก้านแข็งแรง การตากให้แห้งสนิทเพื่อป้องกันเชื้อรา การคัดแยกดอกหญ้าให้มีขนาดใกล้เคียงกัน การจัดทรงให้สวยงาม ตลอดจนการมัดและเย็บให้แน่น เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ แข็งแรง และใช้งานได้นาน จากงานฝีมือที่ทำไว้ใช้ในครัวเรือน จึงได้รับการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถจำหน่ายและสร้างรายได้เสริมให้แก่ครอบครัว เป็นการใช้เวลาว่างจากการประกอบอาชีพหลักให้เกิดประโยชน์ อีกทั้งยังเป็นตัวอย่างของการนำวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่นมาเพิ่มมูลค่าด้วยความรู้ ความชำนาญ และความคิดสร้างสรรค์ นอกจากการผลิตไม้กวาดดอกหญ้าแล้ว นางสาวนฤมลยังสามารถถ่ายทอดความรู้และทักษะให้แก่ผู้เรียน ประชาชน และผู้สนใจ ตั้งแต่การเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ การคัดเลือกดอกหญ้า การขึ้นรูป การมัด การเย็บ การประกอบด้าม การตรวจสอบคุณภาพ ตลอดจนการคำนวณต้นทุนและกำหนดราคาจำหน่าย เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน หรือต่อยอดเป็นอาชีพเสริมและสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวได้ ภูมิปัญญาการทำไม้กวาดดอกหญ้าของนางสาวนฤมล สุทธิพันธุ์ จึงไม่ได้เป็นเพียงการผลิตเครื่องใช้สำหรับทำความสะอาดเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความขยัน ความอดทน ความประณีต และการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า เป็นภูมิปัญญาที่ช่วยลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ส่งเสริมการพึ่งพาตนเอง และสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จึงควรได้รับการอนุรักษ์ ถ่ายทอด และพัฒนาให้คงอยู่คู่ชุมชนบ้านพรุชนเหนืออย่างยั่งยืน
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
ถอดบทเรียนการทำไม้กวาดดอกหญ้า
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ