ประวัติความเป็นมา
ไม้เรียงเป็นตำบลหนึ่งในอำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อเกือบ 50 ปีก่อน มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วประเทศ เพราะมีการค้นพบแร่วุลเฟรมที่เขาศูนย์ซึ่งอยู่ติดกับตัวชุมชน ผู้คนเป็นพันเป็นหมื่นจากทั่วประเทศพากันไปขุดแร่กันที่นั่น แม้ไม่ใช่ทองแต่ราคาก็แพงกว่าค่าแรงรับจ้างหรือทำไร่ทำนา ที่ไปนั้นไม่ได้มีแต่คนรวย คนจนก็ไป คนรวยมีเครื่องมือทันสมัยรถใหญ่รถยกรถขุด ชาวบ้านก็มีแค่จอบเสียม เงินทองสะพัดตลาดไม้เรียง ร้านค้าขายของกินของใช้ ร้านอาหาร ร้านทอง โรงแรมโรงน้ำชา ค้าประเวณี ยาเสพติด สิ่งผิดกฎหมาย มีการยิงกันตายเกือบทุกวัน ไม่ได้มีแต่นายทุนพ่อค้า แต่มาเฟียและผู้มีอิทธิพลก็เต็มไปหมด แต่ก็ค่อยๆ น้อยลงเมื่อคอมมิวนิสต์เริ่มมีอำนาจเหนือพื้นที่แถบนั้น ปี 2523 พลเอกหาญ ลีลานนท์ ไปปิดเขาศูนย์ ปิดฉากแหล่งอำนาจเงินและอิทธิพล เริ่มต้นศักยราชใหม่ของการพัฒนาไม้เรียง ซึ่งไม่มีใครเข้าไปชี้นำ เป็นชาวบ้านเองที่ค่อยๆ ปรับตัว กลับไปสู่วิถีชีวิตที่เป็นตัวของตัวเองอีกครั้ง หลังจากวิ่งแข่งกันหาเงินจากการขุดแร่อยู่นับ 10 ปี ชาวบ้านเริ่มพูดคุยกันเรื่องยางพารา ซึ่งปลูกกันแทบทุกบ้าน ว่าจะแก้ปัญหาราคายางที่ต่ำมากได้อย่างไร ทำไมราคายางแผ่นของราชการและของพ่อค้าจึงได้ราคาดีกว่า เป็นเกรด 1 เกรด 2 ขณะที่ของชาวบ้านได้เกรด 3 เกรด 4 จุดเปลี่ยนและการพัฒนาสู่วิสาหกิจชุมชนพึ่งตนเอง หลังจากที่เกิดปัญหาราคายางพาราตกต่ำและการถูกกดเกรดยาง ผู้นำชุมชนอย่างคุณประยงค์ รณรงค์ (ผู้ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาผู้นำชุมชน) พร้อมด้วยนายขจร ทิพาพงศ์ และกลุ่มชาวบ้าน ได้ร่วมกันหาแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ: การรวมกลุ่มศึกษาและย่อส่วนเทคโนโลยี: ชาวบ้านพบว่ายางพาราของตนเองได้เกรดต่ำเนื่องจากขาดมาตรฐานในการรมยาง จึงรวมตัวกันไปศึกษาขอดูงานโรงงานรมยางของพ่อค้าและราชการ แล้วนำความรู้มา "ย่อส่วนโรงงานรมยาง" ให้เหมาะกับศักยภาพและขีดความสามารถของชุมชน โดยร่วมกันระดมหุ้นสร้างโรงงานรมยางชุมชนแห่งแรกได้สำเร็จ การจัดทำ "แผนชีวิตชุมชน": ชุมชนทำการสำรวจข้อมูลครัวเรือนอย่างละเอียดเพื่อจัดทำแผนพัฒนาชุมชนแบบครบวงจร ทั้งการลดรายจ่าย ผลิตสิ่งของอุปโภคบริโภคใช้เองภายในชุมชน และจัดตั้งระบบสวัสดิการชุมชน การสถาปนาศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง: จัดตั้ง "ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนไม้เรียง" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอดภูมิปัญญาการพึ่งพาตนเอง การบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชน และการจัดทำแผนชีวิตชุมชนแก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วประเทศ
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ