ประวัติความเป็นมา
โบราณสถานเขาคา คือศาสนสถานโบราณของศาสนาพราหมณ์ (ฮินดู) ลัทธิไศวนิกาย ที่เก่าแก่และสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในคาบสมุทรภาคใต้ ตั้งอยู่ที่ตำบลเสาเภา อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช สันนิษฐานว่ามีอายุเก่าแก่กว่า 1,500 ปี โดยเจริญรุ่งเรืองอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12–14 ซึ่งสะท้อนถึงการเข้ามาเผยแพร่อารยธรรมและทำการค้าของชาวอินเดียในยุคแรกเริ่ม คติความเชื่อและการจำลองจักรวาลศูนย์กลางโลก: ชุมชนโบราณสร้างเทวสถานบนยอดเขาคาโดยจำลองตามคติจักรวาลวิทยา ให้ภูเขาโดดลูกนี้ประดุจเขาพระสุเมรุหรือเขาไกรลาส ซึ่งเป็นที่สถิตของพระศิวะสายน้ำศักดิ์สิทธิ์: บริเวณใกล้เคียงมีคลองท่าทนไหลผ่าน เปรียบเสมือนแม่น้ำคงคาศักดิ์สิทธิ์และใช้เป็นเส้นทางคมนาคมหลักในอดีตไศวภูมิมณฑล: นักโบราณคดีเรียกขานพื้นที่แถบนี้ว่าเป็นศูนย์กลางแห่งมณฑลของศาสนาฮินดูลัทธิไศวนิกายหลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญจากการสำรวจและขุดแต่งโดยกรมศิลปากร พบหลักฐานและวัตถุโบราณที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนพิธีจำนวนมาก:สิ่งก่อสร้าง: ซากเทวาลัยก่อด้วยอิฐและหินจำลองรูปแบบสถาปัตยกรรมอินเดียใต้ สระน้ำโบราณ 3 แห่ง และฐานเสาอาคารรูปเคารพ: ศิวลึงค์หลากหลายรูปแบบ (มีทั้งแบบสามภาค คือ พรหมภาค วิษณุภาค รุทรภาค) และสวยัมภูลึงค์ (ศิวลึงค์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ)ส่วนประกอบพิธีกรรม: ฐานโยนิสำหรับรองรับศิวลึงค์ และท่อโสมสูตร (ท่อน้ำมนต์) สำหรับระบายน้ำศักดิ์สิทธิ์จากการสรงน้ำศิวลึงค์ ความร่วมมือกับ สกร. - ส่งเสริม สนับสนุนการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยนำแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญา ท้องถิ่นมาใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับผู้เรียนและประชาชนในชุมชน - ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ศึกษาเรียนรู้จากสถานที่จริง ผ่านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ การศึกษานอกสถานที่ การฝึกทักษะการสืบค้นข้อมูล และการเรียนรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงคุณค่าของโบราณสถานเขาคา ตลอดจนเกิดความภาคภูมิใจในประวัติศาสตร์และมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น - ประชาสัมพันธ์แหล่งเรียนรู้ การจัดกิจกรรมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม การปลูกจิตสำนึกในการดูแลรักษาโบราณสถาน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่าง สกร. ชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่าย เพื่อให้โบราณสถานเขาคาเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่าและสามารถใช้ประโยชน์ในการพัฒนาการเรียนรู้ของประชาชนได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับผู้เข้าชมที่เป็นผู้พิการหรือไม่
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ