ศูนย์เรียนรู้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริระดับอำเภอ

ศูนย์เรียนรู้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริระดับอำเภอ ตำบลวังอ่าง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแหล่งเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาชุมชนโดยน้อมนำแนวพระราชดำริและ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาประยุกต์ใช้ โดยมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับ โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใสอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งช่วยแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำและสนับสนุนการประกอบอาชีพของประชาชนในพื้นที่ตำบลวังอ่าง จัดตั้งขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2552 โดยมีนายนิยม คงเมฆ เป็นประธานศูนย์ฯ ที่นี่เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร และศูนย์ฝึกอาชีพตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ที่สำคัญของท้องถิ่น มีพัฒนาการจากการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียงและการเกษตรของชุมชน ไปสู่การเป็น ศูนย์เรียนรู้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริระดับอำเภอ โดยมีการพัฒนาฐานการเรียนรู้และกิจกรรมทางการเกษตรหลายด้าน รวมถึงมีการกล่าวถึงจุดสาธิตและฐานการเรียนรู้ทางการเกษตร 18 ฐาน ซึ่งสามารถนำไปเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและการท่องเที่ยวโดยชุมชนได้ ความสำคัญของศูนย์ฯ ต่อชุมชน ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่สำหรับศึกษาดูงานเท่านั้น แต่เป็น ศูนย์กลางการเรียนรู้และการพัฒนาชุมชนวังอ่าง ที่เชื่อมโยงแนวพระราชดำริ การจัดการน้ำ การเกษตร เศรษฐกิจพอเพียง สุขภาพ การพัฒนาอาชีพ และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติเข้าด้วยกัน โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการสร้างองค์ความรู้ให้ประชาชนสามารถ พึ่งพาตนเอง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า และพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน ขณะเดียวกันยังเป็นพื้นที่สำหรับแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างประชาชน หน่วยงานราชการ สถาบันการศึกษา และองค์กรในท้องถิ่น กิจกรรมและฐานการเรียนรู้ ปัจจุบันศูนย์มีองค์ความรู้และฐานการเรียนรู้ที่สำคัญ ได้แก่ การดำเนินงาน: เป็นศูนย์กลางถ่ายทอดความรู้และให้บริการฝึกอาชีพแก่ประชาชนในพื้นที่ ฐานการเรียนรู้: มีฐานการเรียนรู้ด้านอาชีพและการเกษตรมากกว่า 18 ฐาน เช่น การเลี้ยงปลา เลี้ยงแพะ เลี้ยงไก่ ปลูกผัก ปลูกมะนาว และปลูกพริกไทย กระจายอยู่ทุกตำบลในอำเภอชะอวด การพัฒนาชุมชน: ใช้เป็นสถานที่จัดกิจกรรมอบรมเครือข่ายเกษตรกร การประชุมสภาองค์กรชุมชน และกิจกรรมสร้างความสามัคคีของอำเภอชะอวด ดังนี้ • การเกษตรตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง • การบริหารจัดการน้ำและทรัพยากรธรรมชาติ • การลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตร • การใช้สารชีวภัณฑ์และการเกษตรชีววิธีเพื่อลดการใช้สารเคมี • การใช้สมุนไพรและการดูแลสุขภาพ • การพัฒนาผลิตภัณฑ์และอาหารจากทรัพยากรในท้องถิ่น • การพัฒนาอาชีพและเศรษฐกิจชุมชน • การท่องเที่ยวเชิงเกษตรและการท่องเที่ยวโดยชุมชน ในช่วงหลัง ศูนย์และเครือข่ายชุมชนยังได้ร่วมมือกับหน่วยงานการศึกษาและหน่วยงานในพื้นที่ เช่น มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนไม้บ้อง เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านสุขภาพ การใช้สมุนไพร การนวดเพื่อสุขภาพ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มจากสมุนไพรท้องถิ่น นอกจากนี้ ศูนย์และชุมชนวังอ่างยังมีการขยายผลความรู้ด้าน สารชีวภัณฑ์ เพื่อใช้ทดแทนสารกำจัดโรคพืชและศัตรูพืช โดยมีการถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับเชื้อรา เช่น ไตรโคเดอร์มา เมตาไรเซียม และบิวเวอร์เรีย ให้แก่เกษตรกร ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายและลดความเสี่ยงจากสารเคมีตกค้างในผลผลิตทางการเกษตร ทั้งนี้ รูปแบบการเรียนรู้ของศูนย์เน้น “เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง” มีการบรรยาย สาธิต ทดลอง และฝึกปฏิบัติในแต่ละฐาน เพื่อให้ผู้เข้ารับการเรียนรู้สามารถนำองค์ความรู้ไปปรับใช้ในครัวเรือนและชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ประเภทแหล่งเรียนรู้ : แหล่งเรียนรู้ด้านสถานที่ เกี่ยวกับการเกษตรและการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เน้นการสาธิตและฝึกปฏิบัติจริง ถ่ายทอดองค์ความรู้ตามแนวพระราชดำริ เกษตรทฤษฎีใหม่ การพึ่งพาตนเอง และการประกอบอาชีพที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างยั่งยืน แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ด้านการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียง