ประวัติความเป็นมา
ชุมชนบ้านกะโสม ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลกะปาง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช มีภูมิประเทศ เป็นที่ราบลุ่ม สภาพพื้นที่เป็นดินเหนียว เหมาะสำหรับทำการเกษตร พืชไร่ และพืชสวน มีลำคลองไหลผ่านพื้นที่ 1สาย คือ คลองกะโสม อาชีพหลัก คือ เกษตรกร มีการปลูกยางพาราเป็นส่วนใหญ่และมีการปลูกปาล์มน้ำมัน โดยมีรายได้หลักจากการจำหน่าย ยางพารา และมีการปลูกพืชสวนครัวสำหรับการบริโภคในครัวเรือน ต่อมาได้มีสำนักงานเกษตรอำเภอทุ่งสง ได้เข้ามาส่งเสริม เริ่มงานเคหกิจ แปรรูปผลิตภัณฑ์ ในส่วนของสาคูนั้น จะมีขึ้นเองตามที่ลุ่มน้ำขัง ชาวบ้านก็จะไปตัดมาเลี้ยงสัตว์ และทำขนมทานเล่นบ้างเป็นบางครั้ง โดยการทำขนมมีวิธีการทำที่สืบทอดต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งต้องใช้ความสามารถพอสมควร สาคูของชุมชนบ้านกะโสมเริ่ม เป็นที่รู้จัก จากการที่ชุมชนร่วมงานเทศกาลประจำปีของอำเภอทุ่งสงและทางอำเภอทุ่งสง ให้แต่ละตำบล แต่ละหมู่บ้าน นำ ผลผลิตหรือผลิตภัณฑ์ของหมู่บ้านตนเองมาแสดงภายในงาน จะเป็นในรูปใดก็ได้ตามความถนัด โดยจะต้องเป็นสิ่งที่ได้รับการ สืบทอดกันมาจากบรรพบุรุษ โดยชุมชนบ้านกะโสม หมู่ที่4ตำบลกะปางก็ได้นำผลิตภัณฑ์สาคู ไปจัดแสดงขั้นตอนวิธีการทำ ให้กับผู้มาเที่ยวชมงานได้เห็น ได้ลองชิม และซื้อกลับไปฝากคนที่บ้าน จึงทำให้สาคูเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย ซึ่งจุดเด่น ของแป้งสาคูชุมชนบ้านกะโสม คือ สาคู 1ต้น สามารถนำมาสกัดแป้งได้ เฉลี่ย 60-100กิโลกรัม (ต้นสาคู อายุ 8 ปี ขึ้นไป) จะได้แป้งที่มีลักษณะสีชมพูอ่อน เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของสาคูชุมชนบ้านกะโสม คือ ลักษณะของเม็ดแป้งสาคู จะมี ลักษณะเป็นวงรีคล้ายรูปไข่ไก่ ทำโดยการใช้มีดสับให้เป็นเม็ด ไม่ได้ใช้เครื่องอัดเม็ดให้กลมเหมือนกับ ที่วางขายตาม ท้องตลาด หรือห้างสรรพสินค้าทั่วไป จากวัตถุดิบที่มีอยู่ในพื้นที่ของชุมชนบ้านกะโสม ซึ่งดูแล้วมีศักยภาพ ที่สามารถพัฒนา ต่อยอดได้ ความสำคัญของภูมิปัญญาในการผลิตสาคูชุมชนบ้านกะโสม นั้น ถึงแม้ว่ากาลเวลาจะผ่านไป ความรู้สมัยใหม่จะ หลั่งไหลเข้ามามาก แต่ภูมิปัญญาการผลิตแป้งสาคูของชุมชนบ้านกะโสมก็สามารถปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับยุคสมัย ปัจจุบันนี้ชุมชนได้รู้จักนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ มาช่วยลดขั้นตอนและเวลาในการผลิต เช่น การพัฒนาเครื่องบดแป้ง ไฟฟ้า ตู้อบแห้ง บรรจุภัณฑ์ถุงซิบพร้อม โลโก้ผู้ผลิต เป็นต้น
ภาพประกอบแหล่งเรียนรู้
วิสาหกิจชุมชนอนุรักษ์แปรรูปสาคู บ้านกะโสม
ข้อมูลและเกร็ดความรู้เพิ่มเติม
รองรับผู้เข้าชมที่เป็นผู้พิการหรือไม่
รองรับการเข้าศึกษาดูงาน/ครั้ง จำนวน
แผนที่และข้อมูลการเข้าชม
เจ้าของแหล่งเรียนรู้
ครู ศกร. ผู้รับผิดชอบ