“ยาขนม” หรือ “กะละแม” ขนมพื้นบ้าน ยาหนม เป็นชื่อที่ชาวภาคใต้บางพื้นที่ใช้เรียก กะละแม ซึ่งเป็นขนมเหนียวหวานที่ทำจาก ข้าวเหนียว น้ำกะทิ และน้ำตาล โดยเฉพาะน้ำตาลโตนดหรือน้ำตาลมะพร้าว ในอดีตการทำยาหนมเป็นภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดกันภายในครอบครัวและชุมชน และมักทำในช่วง ประเพณีสารทเดือนสิบ เพื่อใช้เป็นส่วนหนึ่งของการทำบุญและการจัดสำรับไปวัดความสำคัญต่อวิถีชีวิตชาวใต้ 1. เกี่ยวข้องกับประเพณีสารทเดือนสิบชาวใต้ทำบุญเดือนสิบเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ และนำอาหารรวมถึงขนมพื้นบ้านไปถวายพระและร่วมทำบุญ 2. เป็นภูมิปัญญาด้านอาหารการทำยาหนมต้องอาศัยความรู้ในการเลือกวัตถุดิบ การกวน และการควบคุมความร้อน จึงสะท้อนภูมิปัญญาการถนอมและแปรรูปวัตถุดิบในท้องถิ่น 3. สะท้อนการใช้วัตถุดิบท้องถิ่นภาคใต้มีมะพร้าวและต้นตาลจำนวนมาก จึงนำกะทิและน้ำตาลโตนดมาใช้ในการทำขนม ซึ่งเป็นตัวอย่างของการนำทรัพยากรในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ 4. สร้างความสัมพันธ์ในครอบครัวและชุมชนการทำขนมในอดีตมักเป็นกิจกรรมที่สมาชิกหลายคนช่วยกัน ตั้งแต่เตรียมวัตถุดิบจนถึงการกวนและบรรจุ ทำให้เกิดการถ่ายทอดความรู้จากผู้สูงอายุสู่คนรุ่นใหม่ 5. เป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์วัฒนธรรมภาคใต้ยาหนมไม่ได้เป็นเพียงอาหารหวาน แต่เชื่อมโยงกับศาสนา ประเพณี ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ และความสัมพันธ์ของคนในชุมชน